नेपाल स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमसम्बन्धी जानकारी
स्वास्थ्य बीमा नेपाल सरकारको सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा पहल अन्तर्गत सञ्चालित कार्यक्रम हो। यसले स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढाउने, वित्तीय सुरक्षा प्रदान गर्ने, तथा उपचार खर्चको भार घटाउने लक्ष्य राखेको छ।
.png "नेपाल स्वास्थ्य बीमा") |
| नेपाल स्वास्थ्य बीमा |
१) स्वास्थ्य बीमा भनेको के हो?
उत्तर: स्वास्थ्य बीमा नेपाल सरकारको सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा पहल अन्तर्गत सञ्चालित कार्यक्रम हो। यसले स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढाउने, वित्तीय सुरक्षा प्रदान गर्ने, तथा उपचार खर्चको भार घटाउने लक्ष्य राखेको छ।
२) स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सरकार वा निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित छ?
उत्तर: यो कार्यक्रम नेपाल सरकारले सञ्चालन गरेको हो।
३) स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा सहभागी हुँदा के-कस्ता फाइदा छन्?
उत्तर: बीमा शुल्क भुक्तानी गरेपछि सूचीबद्ध स्वास्थ्य संस्थाबाट सेवा प्राप्त गर्न सकिन्छ। फाइदाहरू:
- स्वास्थ्य सेवामा पहुँच वृद्धि
- स्वास्थ्य सेवा उपयोग दरमा वृद्धि
- व्यक्तिगत खर्च तथा भविष्यका स्वास्थ्य खर्चमा कमी
- समग्र स्वास्थ्य सुधार, उत्पादकत्व वृद्धि, र आर्थिक स्थिरता
४) स्वास्थ्य बीमाको प्रिमियम कति छ?
उत्तर:
- पाँच जनासम्मको परिवारका लागि वार्षिक बीमा शुल्क रु. ३,५००।
- पाँचभन्दा बढी सदस्य भए, प्रत्येक थप सदस्यका लागि रु. ७०० अतिरिक्त शुल्क।
५) पाँचभन्दा कम सदस्य भएको परिवारले पनि रु. ३,५०० नै तिर्नुपर्छ?
उत्तर: हो, १ देखि ५ सदस्य भएको परिवारका लागि वार्षिक शुल्क रु. ३,५०० नै लाग्छ।
६) स्वास्थ्य बीमाले अधिकतम कति रकमसम्मको सेवा प्रदान गर्छ?
उत्तर:
|
परिवारका सदस्य |
बीमा शुल्क |
बीमा रकम सीमा |
|
१-५ जना |
रु. ३,५०० |
रु. १,००,००० |
|
६ जना |
रु. ४,२०० |
रु. १,२०,००० |
|
७ जना |
रु. ४,९०० |
रु. १,४०,००० |
|
८ जना |
रु. ५,६०० |
रु. १,६०,००० |
|
९ जना |
रु. ६,३०० |
रु. १,८०,००० |
|
१०+ जना |
रु. ७,००० |
रु. २,००,००० |
७) बीमित रकम व्यक्तिगत रूपमा छुट्याइन्छ वा परिवारको लागि सामूहिक रूपमा हुन्छ?
उत्तर: बीमित रकम परिवारको लागि सामूहिक रूपमा निर्धारण हुन्छ। तर, कुनै एक सदस्यले आवश्यकतानुसार पूरै रकम प्रयोग गर्न सक्छ।
८) स्वास्थ्य बीमा योजनामा अन्तर्गत औषधि कति दिनसम्म पाइन्छ?
- सामान्य बिरामीलाई डाक्टरको सिफारिस अनुसार औषधि प्रदान गरिन्छ।
- दीर्घरोगीलाई एकपटकमा अधिकतम तीन महिनाको औषधि दिइन्छ।
९) यदि बीमित रकम वर्ष समाप्त हुनु अघि नै सकियो भने पुनः नविकरण गर्न सकिन्छ?
उत्तर: सकिँदैन। बीमा अवधि समाप्त नभएसम्म पुनः नविकरण गर्न पाइँदैन।
१०) बीमित रकम नगद रूपमा प्राप्त गर्न सकिन्छ?
उत्तर: हुँदैन। बीमित रकम नगद दिइँदैन। बीमित व्यक्तिले बीमा कार्ड प्रयोग गरी सूचीबद्ध स्वास्थ्य संस्थाबाट उपचार लिँदा सो रकम कटौती गरिन्छ।
११) एक वर्षमा प्रयोग नभएको बीमित रकम अर्को वर्षमा सार्न सकिन्छ?
उत्तर: सकिँदैन। प्रयोग नभएको रकम कार्यक्रमको कोषमा जम्मा हुन्छ।
१२) बीमा दर्ता गरेपछि कहिलेदेखि लागू हुन्छ?
उत्तर:
|
दर्ता अवधि |
बीमा लागू हुने मिति |
|
वैशाख – असार (अप्रिल – जुन) |
भदौ १ (अगस्ट मध्य) |
|
साउन – असोज (जुलाई – सेप्टेम्बर) |
मंसिर १ |
|
कात्तिक – पुष (अक्टोबर – डिसेम्बर) |
फागुन १ (फेब्रुअरी मध्य) |
|
माघ – चैत (जनवरी – मार्च) |
जेठ १ (मे मध्य) |
१३) बीमा तुरुन्तै किन लागू हुँदैन?
उत्तर: कार्यक्रमलाई आर्थिक रूपमा दीर्घकालीन बनाउन तथा बिरामी भएपछि मात्र दर्ता गर्ने प्रवृत्ति रोक्न ढिला गरी लागू गरिन्छ।
१४) स्वास्थ्य बीमामा को-पेमेन्ट (Co-payment) के हो?
उत्तर: को-पेमेन्ट भनेको उपचारको केही प्रतिशत बीमित व्यक्तिले नै तिर्नुपर्ने व्यवस्था हो।
- सरकारी अस्पतालमा १०% को-पेमेन्ट लाग्छ।
- निजी अस्पतालमा २०% को-पेमेन्ट लाग्छ।
१५) स्वास्थ्य बीमाका लागि कसरी दर्ता गर्न सकिन्छ?
उत्तर:
- घर-घरमा जाने नामांकन सहायकमार्फत।
- स्थानीय तहको कार्यालयमा गएर।
- नागरिक एप, Connect-IPS, e-Sewa, Khalti मार्फत नविकरण गर्न सकिन्छ।
१६) यदि बीमा शुल्क तिरेको सहायकले रकम निक्षेप गरेन भने के हुन्छ?
उत्तर: सो घटना भएमा स्थानीय वडा कार्यालय, हेल्थ इन्स्योरेन्स बोर्डको टोल-फ्री नम्बर (१६६०-०१-११२२४) वा इमेल ([email protected]) मा गुनासो गर्न सकिन्छ।
१७) के अर्कै वडाको नामांकन सहायकमार्फत बीमामा नाम लेखाउन सकिन्छ?
उत्तर: हुँदैन। आफ्नो वडा कार्यालयकै सहायकमार्फत नाम लेखाउनु पर्छ।
WANT TO READ THIS ARTICLE IN ENGLISH
[अङ्ग्रेजी भाषामा पढ्नको लागि] CLICK ME
१८) स्थायी ठेगानाभन्दा फरक ठाउँमा बसोबास गरेकाहरूले कहाँ दर्ता गर्नुपर्छ?
उत्तर: परिवार प्रमुख बसोबास गर्ने ठाउँमै बीमा गर्नुपर्छ।
१९) प्राथमिक स्वास्थ्य प्रदायक (Primary Healthcare Provider) भनेको के हो?
उत्तर: बीमित व्यक्तिले प्राथमिक स्वास्थ्य सेवा लिन पाउने सबैभन्दा नजिकको सरकारी स्वास्थ्य संस्था।
२०) यदि प्राथमिक स्वास्थ्य प्रदायकले सेवा दिन सकेन भने अन्यत्र उपचार लिन सकिन्छ?
उत्तर: सकिन्छ। तर, उपचार लिनुअघि सिफारिस पत्र (Referral Slip) लिनुपर्छ।
२१) यदि कुनै अस्पतालले बीमाअन्तर्गत सेवा दिन मानेन भने के गर्ने?
उत्तर: हेल्थ इन्स्योरेन्स बोर्डको टोल-फ्री नम्बर (१६६०-०१-११२२४) वा इमेल ([email protected]) मा गुनासो गर्न सकिन्छ।
२२) बीमा कार्ड हराएमा के गर्ने?
उत्तर: जिल्ला बीमा कार्यालयमा निवेदन दिएर रु. ५० तिरेर नयाँ कार्ड बनाउन सकिन्छ। डिजिटल कार्ड पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।
२३) बीमित व्यक्तिले आफ्नो बीमा विवरण कसरी हेर्न सक्छ?
उत्तर: नागरिक एप वा HIB Profile App बाट हेर्न सकिन्छ।
२४) ७० वर्षभन्दा माथिका जेष्ठ नागरिकका लागि बीमा सुविधा के छ?
उत्तर: निःशुल्क बीमा कार्ड दिइन्छ, जसअन्तर्गत रु. १,००,००० सम्मको स्वास्थ्य सेवा पाइन्छ।
२५) विपन्न समुदायका लागि के विशेष व्यवस्था छ?
उत्तर: अति गरिब, अपांगता भएका, कुष्ठरोगी, HIV सङ्क्रमित, MDR-TB बिरामी आदिलाई निःशुल्क स्वास्थ्य बीमा सुविधा।
२६) महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाका लागि छुट सुविधा के छ?
उत्तर: ५०% बीमा शुल्क छुट।
२७) नवजात शिशु कसरी बीमित हुन्छ?
उत्तर: आमा बीमित भएको अवस्थामा जन्मिएको बच्चा अर्को नविकरणसम्म स्वतः बीमित हुन्छ।
२८) परिवारको सदस्यको मृत्यु भएमा के गर्ने?
उत्तर: मृत्युदर्ता प्रमाणपत्र जिल्ला बीमा कार्यालयमा बुझाई बीमाबाट हटाउनुपर्छ।
स्रोत:
- स्वास्थ्य बीमा ऐन, २०७४
- स्वास्थ्य बीमा नियमावली, २०७५
Discover more from PHARMA SOLUTION NEPAL
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
[…] WANT TO READ THIS ARTICLE IN NEPALI […]